İlamsız icra takibinde alacaklının elinde bir mahkeme kararı bulunması gerekmez; icra dairesi, alacağın gerçekten var olup olmadığını incelemeden borçluya ödeme emri gönderir. Sistemin dengesi, borçlunun itiraz hakkıyla sağlanır. Bu hak kullanılmazsa, hiç borcu olmayan bir kişi bile haciz tehdidiyle karşılaşabilir.
İtiraz süresi ve yeri
Borçlu, ödeme emrinin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. İtiraz, takibi yapan icra dairesine dilekçeyle veya sözlü olarak yapılır; başka bir yerdeki icra dairesi aracılığıyla da gönderilebilir. İtirazla birlikte takip kendiliğinden durur; borçlunun ayrıca bir karar almasına gerek yoktur.
Neye itiraz edilebilir?
- Borca itiraz: Borcun hiç doğmadığı, ödendiği, zamanaşımına uğradığı veya tutarın yanlış olduğu ileri sürülebilir. Borcun bir kısmına itiraz ediliyorsa itiraz edilen tutar açıkça gösterilmelidir; aksi hâlde itiraz edilmemiş sayılır.
- İmzaya itiraz: Takip bir senede dayanıyorsa ve imza borçluya ait değilse bu ayrıca ve açıkça belirtilmelidir; aksi takdirde imza kabul edilmiş sayılır.
- Yetkiye itiraz: Takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığı düşünülüyorsa yetkili daire gösterilerek itiraz edilir.
İtirazdan sonra alacaklı ne yapabilir?
Alacaklının iki yolu vardır. Elinde borçlunun imzasını taşıyan bir belge varsa, altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Böyle bir belgesi yoksa veya alacak tartışmalıysa, bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açar; ticari uyuşmazlıklarda bu davadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Borçlunun itirazının haksız olduğu anlaşılırsa, alacaklının talebiyle borçlu aleyhine alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilir. Aynı şekilde, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı da tazminata mahkûm edilir. Bu nedenle “nasıl olsa takip durur” düşüncesiyle gerçek bir borca itiraz edilmesi borcu büyütür.
Süre kaçırıldıysa
- 01Gecikmiş itiraz
Borçlu, kusuru olmaksızın bir engel nedeniyle (ağır hastalık, doğal afet gibi) süresinde itiraz edemediyse, engelin kalkmasından itibaren üç gün içinde gerekçesi ve delilleriyle birlikte itiraz edebilir.
- 02Usulsüz tebligat şikâyeti
Ödeme emri usulüne aykırı tebliğ edilmişse icra mahkemesine şikâyetle tebliğ tarihinin düzeltilmesi istenebilir.
- 03Menfi tespit davası
Borçlu olmadığını düşünen kişi, takip kesinleşmiş olsa bile menfi tespit davası açabilir; teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi yönünde tedbir isteyebilir.
- 04İstirdat davası
Borç haciz baskısıyla ödenmişse, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde paranın geri verilmesi için dava açılabilir.
Çek, bono veya poliçeye dayalı takiplerde itiraz süresi beş gündür ve itiraz icra dairesine değil, icra mahkemesine yapılır. İtiraz, mahkeme ayrıca karar vermedikçe satış dışındaki takip işlemlerini durdurmaz.
Ödeme emri aldığınızda ilk yapılacak iş, tebliğ tarihini ve takibin türünü belirlemektir. Ayrıntılar için İcra ve İflas Hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.
İlgili faaliyet alanıİcra ve İflas HukukuAlacak tahsili, icra takibi, haciz, itirazın iptali, menfi tespit, konkordato ve iflas.
Son güncelleme: · Genç Avukatlık ve Arabuluculuk
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve içtihat değişebilir. Somut olayınız için bir avukata danışın.
