Genç Avukatlık ve Arabuluculuk; dava şartı ve ihtiyari arabuluculuk süreçlerinde hizmet vermekte, müvekkillerini arabuluculuk masasında temsil etmektedir. Amacımız yalnızca “anlaşmak” değil; müvekkilin hukuki durumunu, alternatiflerini ve dava riskini bilerek karar verdiği, uygulanabilir bir anlaşmaya ulaşmaktır.
Arabulucu hâkim değildir; karar vermez, taraflara çözüm dayatmaz. Görevi, tarafların iletişimini kolaylaştırmak ve müzakereyi yönetmektir. Bu nedenle masaya hazırlıklı oturan taraf, süreçten belirgin biçimde daha iyi sonuç alır.
Hangi uyuşmazlıklarda arabuluculuk zorunlu?
| Uyuşmazlık | Başlangıç | Dayanak |
|---|---|---|
| İşçi ve işveren alacakları, işe iade | 1 Ocak 2018 | 7036 s. Kanun m. 3 |
| Para alacağı ve tazminat konulu ticari davalar | 1 Ocak 2019 | TTK m. 5/A |
| Tüketici mahkemesinde görülen uyuşmazlıklar | 28 Temmuz 2020 | 6502 s. Kanun m. 73/A |
| Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklar | 1 Eylül 2023 | 6325 s. Kanun m. 18/B |
| Ortaklığın giderilmesi ve paylaştırma | 1 Eylül 2023 | 6325 s. Kanun m. 18/B |
| Kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıkları | 1 Eylül 2023 | 6325 s. Kanun m. 18/B |
Bu uyuşmazlıklarda arabulucuya başvurmadan dava açılırsa dava usulden reddedilir. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği diğer özel hukuk uyuşmazlıklarında ise arabuluculuğa isteğe bağlı (ihtiyari) olarak başvurulabilir.
Süreç nasıl işler?
- 01Başvuru
Adliyedeki arabuluculuk bürosuna başvurulur. Yetkili büro kural olarak karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki bürodur.
- 02Arabulucunun görevlendirilmesi
Büro, listeden bir arabulucu görevlendirir; taraflar listedeki bir arabulucu üzerinde anlaşırsa o arabulucu görevlendirilir.
- 03Davet ve toplantı
Arabulucu tarafları toplantıya davet eder. Görüşmeler yüz yüze veya çevrim içi yapılabilir; taraflar bizzat ya da avukatları aracılığıyla katılır.
- 04Müzakere
Arabulucu taraflarla birlikte ve gerektiğinde ayrı ayrı görüşür. Görüşmelerde söylenenler gizlidir ve sonradan açılacak davada delil olarak kullanılamaz.
- 05Son tutanak
Anlaşma, anlaşamama veya kısmi anlaşma tutanağa bağlanır. Anlaşma sağlanamazsa bu tutanakla dava açılır.
Geçerli bir mazeret göstermeden ilk toplantıya katılmayan taraf, sonradan açılan davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretine hükmedilmez.
Süreler ve zamanaşımı
Dava şartı arabuluculukta arabulucu, başvuruyu iş, tüketici ve kira uyuşmazlıklarında görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzatılabilir. Ticari uyuşmazlıklarda süre altı hafta, uzatma ise en fazla iki haftadır.
Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. İşe iade gibi kısa süreli taleplerde, son tutanaktan sonra dava açmak için kalan sürenin çok kısa olabileceği unutulmamalıdır.
Arabuluculukta avukatın rolü
- Hesap: Talep edilebilecek alacak kalemleri ve tutarları görüşmeden önce hesaplanır.
- Alternatif: Anlaşma sağlanmazsa davanın muhtemel sonucu, süresi ve masrafı değerlendirilir.
- Müzakere: Müvekkilin kabul edebileceği alt sınır belirlenir, teklif ve karşı teklifler bu çerçevede yönetilir.
- Belge: Anlaşma belgesinin kapsamı, ödeme takvimi, cezai şart ve ibra hükümleri özenle yazılır; çünkü üzerinde anlaşılan konularda yeniden dava açılamaz.
Sıkça sorulan sorular
Arabuluculuk ücretini kim öder?
Dava şartı arabuluculukta taraflar anlaşırsa ücret, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit olarak karşılanır. Anlaşma sağlanamazsa iki saate kadar olan görüşmelerin ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir; bu tutar, ileride davada haksız çıkan taraftan yargılama gideri olarak tahsil edilir.
Arabulucuya avukatsız gidebilir miyim?
Evet, avukat zorunlu değildir. Ancak anlaşma belgesi imzalandığında anlaşılan konularda dava hakkı sona erer. Tutarların doğru hesaplanması ve belgenin eksiksiz yazılması için hukuki destek alınması önerilir. Ayrıca belgeyi tarafların avukatlarının da imzalaması, belgeye doğrudan ilam niteliği kazandırır.
Anlaşma belgesine karşı taraf uymazsa ne olur?
Taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi ilam niteliğindedir ve doğrudan icraya konulabilir. Avukat imzası bulunmayan belgeler için mahkemeden icra edilebilirlik şerhi alınır. Taşınmazın devrini içeren anlaşmalarda şerh, taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinden alınmalıdır.
Arabuluculukta söylediklerim davada aleyhime kullanılır mı?
Hayır. Arabuluculuk görüşmelerinde yapılan beyanlar, sunulan teklifler ve bu süreç için hazırlanan belgeler gizlidir; sonradan açılan davada delil olarak ileri sürülemez ve tanıklığa konu edilemez.
Arabuluculuk görüşmenizden önce talebinizi ve seçeneklerinizi birlikte değerlendirelim.
Son güncelleme: · Genç Avukatlık ve Arabuluculuk
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve içtihat değişebilir. Somut olayınız için bir avukata danışın.